Chris Niedenthal

Chris Niedenthal urodził się 21 października 1950 w Londynie i tam wychował w polskiej rodzinie. Mieszka w Polsce od prawie czterdziestu lat. Jest polskim fotografem, jednym z najbardziej cenionych fotoreporterów europejskich. Współpracował m.in. z takimi magazynami jak „Newsweek”, „Time”, „Der Spiegel”, „Geo” i „Forbes”.  Jego ojciec był przed wojną prokuratorem w Wilnie, w Anglii pracownikiem ministerstwa oświaty, matka zaś pracowała w Polskiej Agencji Telegraficznej, a na emigracji zajęła się prowadzeniem domu.  Język polski poznał w domu i uczęszczając do szkółki sobotniej, a ojczyznę rodziców po raz pierwszy odwiedził wraz z nimi w roku 1963.

Pierwszy aparat fotograficzny – Kodak Starmite – dostał w nagrodę, w wieku jedenastu lat, za zdanie egzaminu. Ukończył trzyletnie studia fotograficzne w London College of Printing. Do Polski przyjechał w 1973 roku. Po kilku latach w roli wolnego strzelca został zatrudniony jako korespondent „Newsweeka” w Polsce. Pierwszy materiał fotograficzny przedstawiał „nielegalne” i prowizoryczne kościoły, tworzone pomimo zakazu władz państwowych. W 1978 był pierwszym fotoreporterem, który po wybraniu Karola Wojtyły na papieża  przyjechał do Wadowic. 17 października wykonał zdjęcia księgi parafialnej, w której ksiądz dr Edward Zacher dokonał wpisu o powołaniu kardynała Wojtyły na Stolicę Piotrową. Rok później, podczas pielgrzymki papieża do ojczyzny, zrobił zdjęcie, które trafiło na okładkę „Newsweeka” – sfotografował na Jasnej Górze Jana Pawła II trzymającego na rękach, małą, zapłakaną dziewczynkę w czerwonej chusteczce.

Wraz z angielskim dziennikarzem, Michaelem Dobbsem, był pierwszym zagranicznym fotoreporterem wpuszczonym do Stoczni Gdańskiej podczas strajku w 1980 roku.

Po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce wykonywał zdjęcia z ukrycia. Diapozytywy w tym okresie przekazywał turystom i osobom wyjeżdżającym z Polski, by dostarczyli je do redakcji „Newsweeka”. Sam obawiał się wyjechać z kraju, nie mając pewności, czy zostanie z powrotem wpuszczony.

Laureat nagrody World Press Photo w 1986 za portret sekretarza generalnego węgierskiego KC Jánosa Kádára, który trafił na okładkę „Time’a”. W roku 1999 zaprezentował cykl kilkudziesięciu zdjęć w dużym formacie, zatytułowany Tabu. Portrety nieportretowanych, w ramach którego portretował dzieci niepełnosprawne umysłowo.

W 2013 roku postanowieniem prezydenta RP Bronisława Komorowskiego „za wybitne zasługi we wspieraniu przemian demokratycznych w Polsce, za dawanie świadectwa prawdzie o sytuacji w Polsce w czasie stanu wojennego, za osiągnięcia w działalności dziennikarskiej” został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Nagrody:

„Pióro Fredry” 2011:

Chris Niedenthal, Zawód: fotograf za harmonijne połączenie dwóch porządków – słownego i ilustracyjnego – opowieści znakomitego fotografa polskiej współczesności”;

Książka Miesiąca „Magazynu Literackiego Książki” 2011;

Książka Wiosny 2011 – Nagroda Poznańskiego Przeglądu Nowości Wydawniczych.

 

fot. © Julia Karwan-Jastrzębska

 

Zawód: fotograf Chrisa Niedenthala to książka o tym, jak pewien dziennikarz z Zachodu wsiąkł w kraj, którego dzieje miał relacjonować.